De verwoestende kracht van AH

De kleintjes

Wat ooit begon als een kruidenierswinkeltje in Zaandam is in vele decennia omgetoverd tot een internationaal imperium in handen van aandeelhouders. De supermarktketen die zegt op de kleintjes te letten, let echter niet op hoe ze de aarde achterlaten aan onze kleintjes, onze kinderen.
 
De historie van Albert Heijn is rijk, het is onderdeel van de geschiedenis van Nederland kun je wel stellen. De supermarktketen die vernieuwingen bracht zoals de zelfservice winkel, de streepjescode en thuisbezorgen vanboodschappen. Het is ook een keten met een enorm marktaandeel. Meer dan 1 van de drie boodschappen worden bij Albert Heijn gedaan. Vlak voor Kerst, de periode staat alweer voor de deur, lopen 3 miljoen klanten per dag een AH filiaal binnen. En dat zijn er een veel, nagenoeg 1000.

Macht

Ter vergelijking, de grootste concurrent, Jumbo, heeft er ruim 550. Aldi ruim 500 en Lidl 400. Inkopers van Albert Heijn weten wat hun positie is in de markt en deinzen er ook niet voor terug om dit te gebruiken. Zo begon de supermarktoorlog ruim 10 jaar geleden. Fabrikanten werden geweigerd te leveren aan het concern, tenzij de inkoopprijs omlaag ging. En vrijwel geen enkele producent had voldoende macht om hier tegenin te gaan. Immers 40% van hun omzet stond daarmee op het spel. En nu Ahold is uitgebreid met Delhaize, is dit spel opnieuw op de wagen. Zelfs met terugwerkende kracht wil Ahold voordeel zien van hun grootte. De leveranciers zitten wederom in de hoek waar de klappen vallen. De aandeelhouders zullen in 2017 hun handje weer ophouden als de dividend wordt uitgekeerd.

Dit is niet het enige spel wat AH zo sluw speelt.
 

Marges

Shared Warehousing, of National Category Centers zoals ze het nu noemen. Leveranciers stallen hun producten in het magazijn van Albert Heijn, betalen hiervoor opslag maar de producten blijven eigendom van de producent. Pas als Albert Heijn een doos naar de winkel aflevert, wordt het eigendom van Albert Heijn en ontvangt de producent, na de reguliere (lange) betalingstermijn, hun geld. Risico van de opslag, kosten van de opslag, financiering van dit alles, alles op conto van de producent. Albert Heijn bespaard opslagkosten, risico's en ziet de marge nog verder toenemen. Ook hier is de aandeelhouder de winnaar. De verliezers zijn de ontbijtkoek bakker, de macaroni fabrikant, de appel plukker en de melkveehouder.

Klantenkennis

Gaat het verhaal nog verder? Ja: Klantenbinding. De bonuskaart heeft in al die jaren Albert Heijn zoveel informatie gegeven van hun consumenten, dat ze exact weten welke producten ze in de aanbieding moeten doen om de klant binnen te halen, om vervolgens met 10 andere producten dusdanig veel omzet en marge te creëren dat het ene voordeeltje dubbel en dwars terug wordt verdiend. En dat is op de website van Albert Heijn niet anders. Deze zal stap voor stap verder klantspecifiek worden, zodat jij een dubbeltje meer betaald voor de koffie dan je buurman, omdat je buurman normaliter nooit koffie koopt. En als jij voor het eerst zoekt op chocoladerepen, zal de sortering anders zijn, dan wanneer je al een paar keer chocoladerepen hebt gekocht. De consument wordt gemanipuleerd waar hij bij zit of staat. 

Bezorgd?

En dan heb je je kratten nog niet eens in huis. Ze moeten ook nog worden bezorgd. Waar je zelf het mooiste kropje sla uitzoekt, zul je thuis niet weten of je het mooiste kropje hebt gekregen. Terug gaan met producten waar een deukje in zit doe je ook minder makkelijk, in de winkel had je 'm wel laten staan. Allemaal winst voor AH. Verlies is minder, diefstal is minder. Het maakt het allemaal makkelijker om bezorgen gratis aan te bieden. De drempel van 50 euro is alleen maar om ervoor te zorgen dat je mogelijk nog net iets meer uitgeeft dan je van plan was. En wie zijn hier de dupe van? De consumenten, maar ook het milieu.

Een huishouden woont gemiddeld 900 meter van een supermarkt af. Gemiddeld doet een huishouden 2 a 3x per week boodschappen, waarvan gemiddeld 1x per week met de auto. Inmiddels wordt 8% van de boodschappen bezorgd. Die komen niet uit de supermarkt, maar vanuit 1 van de 5 verpakkingscentra van AH, veel verder van je huis vandaan. Deze bezorgvrachtwagentjes, diesels, rijden momenteel ongeveer 1 op 9,5. De afstand per boodschap is daarmee 3 tot 4x belastender voor het milieu dan dat de boodschappen voorheen waren. Komt nog bij dat de boodschappenauto's extra voertuigen op de weg zijn en vooral rondom en tijdens de spits de meeste afleveringen doen. 

Milieu als marketing

Milieubewust is AH sowieso niet. Alles is geënt op kostenreductie en omzetgroei en dus margevergroting. Milieu is een marketing apparaat. Kaas verkoopt nu eenmaal beter met een mooi grazende koe in de wei op de verpakking, ook al staan koeien meer dan 90% van hun leven in een stal.
En commercials met groenten die rechtstreeks van het zonovergoten land komen zien er erg natuurlijk uit, maar ze laten natuurlijk niet de CO2 en water verslindende schoonmaak/versnijd- en verpakkingsindustrie van deze groenten zien. Nee, want aan de kant en klare gemaksproducten wordt nog meer aan verdiend. Nee, milieu staat nooit op de agenda, hooguit als gevolg als iets kostenreductie oplevert. 

Supermarkten met zonnepanelen, DC's met BREAAM certificering, bezorgauto's die op stroom rijden, vrachtwagens die op LNG rijden, allemaal prachtig en goed voor het milieu, maar voorlopig zien we dat alleen maar bij concurrenten. Oja, koop aandelen Ahold, de marges zijn ook dit jaar weer toegenomen. Wil je ook wat voor het milieu doen? Koop voor je gevoel nog wat aandelen van een energiemaatschappij erbij. 

Of dat werkelijk iets oplevert voor het milieu? Daarover later.

Als een boer niet klaagt...

Voedsel

Neem de dag eens door en kijk je zoals eet op een dag. Ontbijten doen we niet allemaal, maar als we het doen bestaat het al vaak uit een boterham met hagelslag, een kom yoghurt met muesli of een crackertje met kaas. Tussendoor eten we een appeltje, een koek of een andere gezonde snack. Na de middag begint de innerlijke mens weer trek te krijgen en eten we voornamelijk brood met verschillend beleg zoals kaas, vleeswaren of zoetigheid. En anders wel een kom soep, een broodje gezond met sla en tomaat, of een gebakken eitje. 

De middag is wat gevarieerder qua tussendoortjes. Waar de een nog een banaan eet, eet een ander een Mars of een zakje chips. Het avond eten is een Hollandse pot met aardappelen, een bal gehakt en wortels, of een bord pasta zoals macaroni of lasagne. En 's avonds belandt er nog wel eens een blokje kaas, een zak chips of een nootje op de salon tafel. Uiteraard verloopt de dag niet droog: we drinken water, melk, frisdrank, vruchtensappen, koffie, thee, bier, wijn en nog veel meer.

Om ons voedsel te verkrijgen jagen we niet en zelden hebben we een eigen moestuin. We kopen het in de supermarkt, halen het bij de speciaalzaak, van de markt of laten het bezorgen via internet. Maar waar je het ook vandaan haalt, vrijwel altijd staat de boer aan het begin van de voedselketen.

Regelgeving

Omdat de boer zo belangrijk is voor onze voedselvoorziening en dus indirect invloed heeft op onze volksgezondheid, hebben we gelukkig regels in ons land. Om een voorbeeld te geven: een melkveehouder mag geen melk leveren aan de melkfabriek als er geneesmiddelen worden aangetroffen. (1 druppel penicilline op 10.000 liter melk is al teveel) Ook hebben ze zich te houden aan wetgeving als het gaat om b.v. mest uitrijden, het gebruik van bestrijdingsmiddelen en de manier. Agrariërs worden verplicht ieder jaar via een website te registreren wat ze per perceel verbouwen en oogsten, hoeveel stuks vee ze hebben en hoeveel liter mest ze zelf uitrijden per perceel en hoeveel kuub mest ze verhandelen met andere boeren. De informatie is zelfs grotendeels openbaar: Boer en Bunder (Over privacy van de boeren gesproken, maar dat terzijde) 

Doorgeslagen

We zijn echter doorgeslagen in Nederland. De verplichtingen qua administratie van een agrariër zijn uitgebreider dan voor een advocatenkantoor. Ondernemersrisico's zijn veel groter dan een bancaire instelling.
Waar de boer moet betalen om fosfaat te mogen produceren, krijgen andere sectoren geld voor fosfaat, eventueel zelfs aangemoedigd door subsidies.
In geen enkele sector heeft een bedrijfsovername als gevolg dat je bedrijf 10% in productie moet krimpen, behalve in de agrarische sector.
In geen enkele sector moet betaald worden voor productie van milieuschadelijke stoffen (nota bene natuurlijke stoffen), behalve in de agrarische sector.
In geen enkele sector kan een gezond bedrijf door de staat worden opgedoekt als een naburig bedrijf een ziekte in huis heeft, behalve in de agrarische sector.
Over geen enkele sector wordt zoveel negatieve propaganda uitgestort als over de agrarische sector.

Ziek

De boeren hebben het slecht. Prijzen staan al jaren onder druk. De crisis heeft ook hen hard geraakt. De winst in de keten komt vrijwel alleen nog maar bij giganten als Albert Heijn terecht.
De regelgeving is in 10 jaar enorm toegenomen. De administratieve druk is groot. Jarenlang verlies draaien heeft de zwaarste tol geëist van veel bedrijven. Boeren zijn de extreme regelgeving zat, maar hebben de energie, tijd en het geld niet meer om nog een vuist te kunnen maken. Het spreekwoord zegt niet voor niets: Als een boer niet klaagt, is hij ziek.
De overheid maakt beetje bij beetje de sector kapot. Een sector die altijd vliegwiel van de economie was.

Benieuwd uit welk land we dan ons eten halen en hoe veilig die producten zijn voor onze gezondheid ... 

Oranje wordt wereldkampioen!

Ongeloofwaardige titel, ja toch? Toch gaat het gebeuren en ik zal je uitleggen waarom.

KNVB

De KNVB ligt compleet op z'n gat. Van Nistelrooij is gestopt, Advocaat assisteerde even, maar is alweer vertrokken. Oranje teammanager Hans Jorritsma wordt gedwongen met pensioen te gaan. Ruud Gullit zag na onenigheid over contract details af van het assistent-bondscoachschap. Marco van Basten zal op korte termijn vertrekken naar de FIFA. Van Oostveen stopt per 1 september als directeur voetbalzaken en daarmee lijkt het even te stoppen met de leegloop van de KNVB, of Hans van Breukelen moet nog wat verrassingen in petto hebben. Daarnaast zit Danny Blind meer dan ooit op de schopstoel zodra resultaten gaan tegenvallen. Misschien is het na Zweden uit al klaar en kan de KNVB een compleet nieuwe staf in gaan huren.

Mmm, dat klinkt niet alsof Nederland een WK titel gaat behalen, laat staan dat ze zich überhaupt kwalificeren. Klopt.

Vorige generaties

Na 1988 dachten we in 1990 de titel wel 'eventjes' binnen te harken, het liep anders. Een paar generaties volgden, waaronder de 'klas van 1998' ("Dennis Bergkamp, Dennis Bergkamp, Dennis Bergkamp, 2-1!!), de WK finale van 2010 en de verrassende 3e plaats op het WK van 2014. Het is historie. Sneijder, Van Persie, Robben, Huntelaar, ze voetballen nog wel, maar hun 'finest hour' is voorbij. Ze zullen hun wedstrijden nog wel spelen, maar het wordt alleen maar minder.

Toekomst

Inmiddels is er in de Oranje selectie aardig schoon schip gemaakt. Een nieuwe lichting staat klaar om het onmogelijke waar te maken. Een mix van nieuw talent en spelers die, qua leeftijd, in de beste fase van hun carrière aankomen. En, vergis je niet, diverse spelers die al 1 of 2 WK's en/of EK's hebben meegemaakt.

Maar het belangrijkste van alles: Gijs de Jong.

Hij volgt Bert van Oostveen op en heeft 1 ding wat we misten in 1974, 1978, 1998, 2010 en 2014, de naam "De Jong".

De "De Jong" familie staat haast garant voor succes. Neem de kampioenen van de afgelopen jaren, altijd zat er een "De Jong" in. Luuk de Jong, Siem de Jong, John de Jong, Nigel de Jong. Het kan toch geen toeval zijn?

Hij hoeft alleen maar te blijven zitten en dan maakt Gijs onze ultieme voetbal droom waar!

Oranje wordt wereldkampioen!

Oranje wordt wereldkampioen!

Ongeloofwaardige titel, ja toch? Toch gaat het gebeuren en ik zal je uitleggen waarom.

De KNVB ligt compleet op z'n gat. Van Nistelrooij is gestopt, Advocaat assisteerde even, maar is alweer vertrokken. Oranje teammanager Hans Jorritsma wordt gedwongen met pensioen te gaan. Ruud Gullit zag na onenigheid over contract details af van het assistent-bondscoachschap. Marco van Basten zal op korte termijn vertrekken naar de FIFA. Van Oostveen stopt per 1 september als directeur voetbalzaken en daarmee lijkt het even te stoppen met de leegloop van de KNVB, of Hans van Breukelen moet nog wat verrassingen in petto hebben. Daarnaast zit Danny Blind meer dan ooit op de schopstoel zodra resultaten gaan tegenvallen. Misschien is het na Zweden uit al klaar en kan de KNVB een compleet nieuwe staf in gaan huren.

Mmm, dat klinkt niet alsof Nederland een WK titel gaat behalen, laat staan dat ze zich überhaupt kwalificeren. Klopt.

Na 1988 dachten we in 1990 de titel wel 'eventjes' binnen te harken, het liep anders. Een paar generaties volgden, waaronder de 'klas van 1998' ("Dennis Bergkamp, Dennis Bergkamp, Dennis Bergkamp, 2-1!!), de WK finale van 2010 en de verrassende 3e plaats op het WK van 2014. Het is historie. Sneijder, Van Persie, Robben, Huntelaar, ze voetballen nog wel, maar hun 'finest hour' is voorbij. Ze zullen hun wedstrijden nog wel spelen, maar het wordt alleen maar minder.

Inmiddels is er in de Oranje selectie aardig schoon schip gemaakt. Een nieuwe lichting staat klaar om het onmogelijke waar te maken. Een mix van nieuw talent en spelers die, qua leeftijd, in de beste fase van hun carrière aankomen. En, vergis je niet, diverse spelers die al 1 of 2 WK's en/of EK's hebben meegemaakt.

Maar het belangrijkste van alles: Gijs de Jong.

Hij volgt Bert van Oostveen op en heeft 1 ding wat we misten in 1974, 1978, 1998, 2010 en 2014, de naam "De Jong".

De "De Jong" familie staat haast garant voor succes. Neem de kampioenen van de afgelopen jaren, altijd zat er een "De Jong" in. Luuk de Jong, Siem de Jong, John de Jong, Nigel de Jong. Het kan toch geen toeval zijn?

Hij hoeft alleen maar te blijven zitten en dan maakt Gijs onze ultieme voetbal droom waar!

Taxibedrijf Twente vs KNVB

Sinds enige tijd ben ik bestuurder bij een prachtig taxibedrijf. En op dat bedrijf ben ik, samen met veel klanten en collega's, enorm trots.

Het is een taxibedrijf met een rijke historie die verder gaat dan het oprichtingsjaar 1965.
Ons wagenpark is natuurlijk het hart van het bedrijf en in de vele jaren dat het bedrijf bestaat is er een heel arsenaal aan auto's voorbij gekomen. Met wisselend succes overigens, over sommige types hebben we het liever niet meer, over andere merken raken we niet uitgepraat. Maar divers is het altijd, we hebben zelden meer dan 1 auto van hetzelfde type gehad.

Lange tijd was het bedrijf vooral bekend in de regio en waren we niet zo'n grote speler, als je kijkt naar soortgelijke bedrijven in andere regio's van het land. Zo was ikzelf bijvoorbeeld een periode actief als bestuurder bij een ander taxibedrijf. Een taxibedrijf met een enorm klantenbestand en in het verre verleden ook regelmatig betiteld als beste taxibedrijf van het land en zelfs Europa. Het was overigens ook een bedrijf met de grootste garage van het land. Eentje die begint te trillen als er meer dan tien klanten over de vloer komen en waar de spanten wegroesten terwijl je er naar kijkt. Maar een nieuwe garage bouwen lag toen, en nu nog overigens, heel gevoelig.

Nieuwbouw wat wel is gedaan door ons bedrijf, al is dat al gedaan vlak voor de eeuwwisseling. Nadien heeft het bedrijf een donkere periode meegemaakt, waar we met z'n allen langs de rand van de afgrond hebben gereden. Nieuwe bestuurders hebben, met eigen spaargeld, het bedrijf gezond gemaakt en verder laten groeien. Er kwamen nieuwe, betere, auto's, en de garage werd flink gemoderniseerd en uitgebreid. Het land kwam aan onze voeten te liggen en het bedrijf kreeg de begeerde titel 'Beste taxibedrijf van het land'. Iets wat een jaar later overigens net niet gehaald werd, toen een afrij examen in een betonnen garage, met daaronder zelfs nog een parkeergarage, mislukte.

Het bedrijf bleef investeren in nieuwe auto's en nieuwe autohandelaren diende zich aan, maar helaas werd de titel niet meer behaald. Financieel had dit gevolgen, het bedrijf ging na vele goede jaren verlies draaien.

De Koninklijke Nederlandse Vervoer Bond riep ons bedrijf op het matje. We mochten niet zomaar meer nieuwe auto's kopen zonder dat zij er vanaf wisten. Ook moest het huishoudboekje getoond worden. Maar helaas bleek dat een paar bestuurders niet open kaart te spelen. Nadat deze bestuurders weg zijn gegaan, kwamen een aantal kentekenbewijzen uit de handschoenenkastjes vandaan waaruit bleek dat we niet volledig eigenaar waren van alle auto's. De bond deelde verkeersboetes uit. Die we natuurlijk hebben betaald. Ongeoorloofd gedrag moet bestraft worden en dan moet je je boetes betalen.

We hebben hard gewerkt ons huishoudboekje weer op orde te krijgen. En met een aantal nieuwe bestuurders, waaronder ikzelf, zijn we hard op weg alles binnen aanzienlijke tijd weer op de rit te hebben. Hiervoor moeten we waarschijnlijk onze mooiste auto, onze gouden koets, verkopen. En wellicht moeten we nog wat andere wagens omruilen voor eenvoudigere modellen. Maar de toekomst ziet er goed uit. Ondanks dat enkele oud-bestuurders ons taxibedrijf aan het wankelen hebben gebracht, zien we de toekomst met redelijk vertrouwen tegemoet.

Dat was echter tot vandaag. Vandaag velde de Koninklijke Nederlandse Vervoer bond opnieuw een vonnis over het gedrag van onze oud-bestuurders, iets waar we allang geen invloed meer hebben.
De Bond heeft gekeken of ze ons de zwaarste verkeersboete wilden opleggen, maar vonden die straf niet hoog genoeg. En omdat hun wetboek niet voorziet in andere regels, was de enige andere mogelijkheid, in hun ogen, dat ze ons het rijbewijs afnemen. Eigenlijk vinden ze die straf juist weer te hoog, dus, krijgen we als tegenprestatie een rijbewijs terug waarmee we alleen mogen fietsen, zonder dat we examen ervoor hoeven af te leggen.
(Overigens hebben we al een aantal jaar een fietstaxibedrijf gehad, maar daar waren we vorig jaar net noodgedwongen mee gestopt. Andere fietstaxibedrijven vonden sowieso al dat normale taxibedrijven niet ook nog een fietstaxibedrijf mochten hebben vanwege oneerlijke concurrentie.)
Zeer vervelend hierbij is dat onze auto's plots een stuk minder waard zijn. Sommige auto's hadden een clausule voor gegarandeerde kilometers, maar zonder geldig rijbewijs halen we dat natuurlijk niet. Die auto's rijden zo gratis de deur uit.

Sinds we vanmiddag zijn overrompelt, horen we ook deskundigen klagen. Ze zeggen dat zonder ons de bedrijfssector minder aanzien heeft en dat zonder onze concurrentie andere taxibedrijven onvoldoende vooruitgang boeken. Ook de fietstaxibedrijven klagen, omdat wij makkelijk kunnen investeren in fietsen met hulpmotoren en dat vinden ze oneerlijke concurrentie. Tevens waren een paar fietstaxibedrijven net bezig om door te groeien als taxibedrijf, maar dat mag nu waarschijnlijk niet meer door de Vervoer Bond.

Ook wordt er gewezen naar de concurrentie vanuit het buitenland. Daar waar taxibedrijven actief zijn die veel ongunstigere huishoudboekjes hebben, bedrijven waar veel meer auto's niet het eigendom van henzelf zijn en landen waar bonden nooit straffen uitdelen. Deze bedrijven overheersen Europa en Nederlandse taxibedrijven kunnen, op een enkele uitzondering na, zoals dat ene taxibedrijf uit Eindhoven, niet meer meedoen op dat niveau.

Onze Koninklijke Nederlandse Vervoer Bond blijkt helaas Roomser dan de Paus en stelt het belang van de complete taxi sector beneden zichzelf.
Wijzelf gaan nu kijken wat we gaan doen in de komende onzekere periode.

Studio Ajax

Gister was een sensationele voetbaldag!

Waar honderdduizenden, zo niet miljoenen voetbalfans verwachtten dat Ajax kampioen zou worden, werd het PSV. Een climax die deed denken aan de memorabele ontknoping van het seizoen 2006/2007. Niet gek dus dat er in andere stadions werd meegeleefd met de wedstrijden in Doetinchem en Zwolle. De een uit sympathie voor de ene club of juist vanwege haat tegen een andere club. Zo kon het gebeuren dat de Kuip massaal het geuzenlied "Boeren" van PSV zong en in Utrecht gezongen werd terwijl hun eigen club Europees voetbal aan het mislopen was. Menig voetbalsupporter begrijpt dit. Maar toch leidde dit tot een vragen in Studio Voetbal.

Jan Mulder, niet de meest objectieve analist aan tafel, namelijk 100% Ajacied, begreep er niets van. Waar zou het aan liggen? Het antwoord lag verstopt in de uitzending zelf. Vriend en vijand verwacht dat zo'n uitzending, slechts uren na de verrassende climax, vooral zou gaan over PSV, alsnog de kampioen. Het geschiedde anders, het ging het eerste half uur namelijk 25 minuten over Ajax. En dat is voor vaste kijkers niet eens verrassend, ze kennen het recept.

Het maakt niet uit hoe een voetbal weekend verloopt, het gaat altijd over hetzelfde: Waarom Ajax heeft gewonnen, waarom heeft Ajax gelijk gespeeld, waar lag het aan dat Ajax verloor. Wat moet de coach van Ajax wel, of niet doen. Waar heeft de directie, het bestuur of de ledenraad van Ajax nu weer discussies over. En zou Ajax die ene speler nu wel of niet moeten aantrekken.
Slechts zelden krijgt een andere club in een uitzending meer aandacht dan Ajax.

Natuurlijk is de historie van Ajax groot en heeft ze een grote achterban. Maar de overige 17 clubs van de Eredivisie hebben samen het veelvoud aan supporters. Toch krijgen zij wekelijks een Ajax uitzending voorgeschoteld. Het is verre van objectief en het doet geen recht aan de andere clubs die de competitie van glans voorzien.

Gelukkig is er nu een zomerstop, kan de NOS eens goed nadenken over waarom zoveel supporters juichten tegen Ajax. Misschien ligt dat niet aan Ajax zelf. Waarschijnlijk hebben ze er zelfs geen invloed op. Maar Studio Ajax, zou weer Studio Voetbal moeten gaan heten. Objectief beeld van 18 ploegen die strijden voor iedere plek. Over PSV die kampioen is geworden, PEC die alsnog Europees voetbal speelt, Excelsior die de nacompetitie ontloopt, Vincent Janssen die topscorer is en Feyenoord die de beker wint en dus samen met PSV om de Johan Cruijff schaal gaat spelen.

Afleveringen 3 t/m 5

Afl. 3: Wie Schrijft die Blijft

 

Wie is de Mol? Klaas van Kruistum is de Mol!

Klaas van Kruistum is de Mol!!!

Het is dit seizoen uitzonderlijk makkelijk gemaakt om te raden wie de Mol is. Was er na de verschillende promo's en aflevering 1 nog wat te raden over, na aflevering 2 is het volstrekt duidelijk: Klaas van Kruistum is de Mol van 2016!

Hier de opsomming van alle feiten die wijzen naar Klaas. Maar first things first:
De uitspraak der uitspraken was voorgaande jaren: Niets is wat het lijkt. Dit jaar is het de lijfspreuk: "Het spel veranderd niet voor je neus, maar achter je rug". En met deze wetenschap is het makkelijk zoeken naar de Mol.

Biographie

Klaas van Kruistum, bekend van o.a. Checkpoint, Klaas kan alles en Zapplive en was daarvoor actief voor diverse radioprogramma's op o.a. 3FM en Yam FM.
Wat valt op in zijn bio: Hij is geboren op 6 oktober 1979. Opvallend zei ik? Ja, dat zei ik!
Geboren op 6-10, 16, het 16e seizoen van Wie is de Mol.

De promo's

We beginnen eerst met de promo's. Het start natuurlijk met de allereerste kennismaking van de kandidaten via een soort flash-mob uitzending op de Dam van Amsterdam:

Je kunt natuurlijk niet verwachten dat er veel tips worden weggegeven, sterker nog de meesten zullen de hint vermoedelijk gemist hebben. Toch zijn het er 3:
1: Als Klaas zijn 'test' invult, is in 1 shot een tram op de achtergrond zichtbaar. Lijnnummer..... 16
2: Als de groep plaats neemt op de stoelen, zit Klaas op de achterste rij, in het midden. Deze positie is natuurlijk, min-of-meer, achter de rug van alle andere kandidaten. Deze positie blijkt niet toevallig, maar daarover later meer.
3: Klaas wordt als 6e bekend gemaakt, de 6 van 16e seizoen?

In een ander filmpje stelt Klaas zichzelf voor:

Met de wetenschap dat het spel niet voor je neus veranderd, maar achter je rug, is er maar 1 kandidaat die altijd vooruit kan kijken: De Mol. En wat zegt Klaas in dit filmpje:
"Dat is dus, eh, een beetje vooruit kijken..."

En eerder in het filmpje zegt hij ook, met een grote grijns: "Klaas kan alles natuurlijk", 'Klaas kan alles' is uiteraard een tv programma, maar als Mol kun je ook alles doen, dus zo gek is die grijns niet.

De Leader

Alle afleveringen bevatten natuurlijk een leader. Ook hierin zit een hint verstopt. Hierbij de leader in vertraagde vorm, zodat je wat makkelijker kunt stoppen bij Klaas.
Als je dit doet, valt je vermoedelijk iets op.

Het spel veranderd achter je rug. Hoe kun je zien wie er achter je rug is? Inderdaad, via een spiegeltje. En wie zien we daar in een spiegeltje? Inderdaad: Klaas van Kruistum.

De leader eindigt uiteraard altijd met een groepsfoto, en waar staat degene die achter ieders rug het spel veranderd... Inderdaad achteraan de groep. Klaas staat, zoals altijd zal blijken, achteraan in het midden, net iets achter de rest van de achterste rij.

Aflevering 1 - "Wijzer maken"

De titel van de aflevering is, zoals altijd, een verwijzing naar hetgeen zich afspeelt in de aflevering en tegelijkertijd een hint naar de Mol. In letterlijke zin kun je stellen dat de Mol anderen wijzer kan maken. Klaas weet alles, is een tv programma welke door Klaas gepresenteerd wordt. Ook Checkpoint kun je scharen als infotainment, een programma die kinderen wijzer maakt door middel van vele verschillende uitdagingen en onderzoeken.
In cynische zin kun je iemand ook wijzer maken, namelijk juist niet wijzer willen maken, maar daarover later meer. We beginnen met het begin van de aflevering.
Ook bij het begin/uitleg van een opdracht, als bij het einde/eventueel uitdelen van het geld, staat Klaas vrijwel altijd achteraan in het midden.

De klaarstoomcursus voor de mol

Eindelijk was het dan 2 januari, het seizoen gaat van start. En in tegenstelling tot andere seizoenen beginnen we niet direct met een opdracht, of krijgen we als eerst een soort natuurfilm te zien van de omgeving van het land waar WIDM zich afspeelt, maar starten we bij een loods, een locatie "ergens in Nederland".
Een programma wat Klaas presenteert, Checkpoint, heeft als omschrijving:
"Testprogramma voor echte jongens en stoere meiden. Het programma speelt zich af in een loods, op een geheime plek, ergens in Nederland. Die loods is de testruimte waar Klaas van Kruistum samen met een team van stoere jongens en meiden allerlei zinnige en soms ook onzinnige testen uitvoert. Presentatie: Klaas van Kruistum."
Toevallig? Ik denk van niet.

In het eerste deel legt Art van alles uit over Wie is de Mol, iets wat je als trouwe kijker natuurlijk allemaal al weet. Toch is het best wel eens grappig om dit zo te bekijken. Want een Mol wordt natuurlijk ook compleet klaar gestoomd. Weliswaar niet in een sessie van 5 minuten, maar toch, leuk gedaan!
Tot zover de recensie ;-).

Als Art tegenover de Mol gaat zitten, valt direct op dat hij omhoog kijkt. Nu kan dit door zijn zithouding en de lamp komen, maar het kan ook zijn dat de persoon tegenover hem groter is dan hem. Klaas is in ieder geval bijna, zo niet absoluut, de grootste kandidaat van het stel en groter dan Art.

Er zijn in dit korte stukje uiteraard ook weer hints verstopt:
- Art laat de biljetten zien met per bedrag een andere kandidaat die erop staat afgebeeld. Op de achterkant zou een mozaïek van de kandidaat staan. Art vertelt over het mozaiek en terwijl hij zegt "met daarop een afbeelding van jouw gezicht", wijst hij met zijn vinger naar het biljet en foto van Klaas.
- Bij het voorstellen van de kandidaten, is Art vrij sumier over Klaas. Iets wat natuurlijk niet gek is, als je weet dat hij voor de Mol staat. Waarom zou hij er uitgebreid over gaan vertellen...
- Als hij Klaas introduceert, is het filmpje vrij kort, maar krachtig. Klaas zegt in het filmpje:
"Ik heb alles onder controle hoor". En dat heeft de Mol natuurlijk ook! Art voegt in zijn commentaar er aan toe: "Klaas kan vele zetten vooruit denken", en ook dat is makkelijk als Mol, want hij kent alle opdrachten van tevoren. en als laatst: "Hij kan zijn vriendschappen gebruiken voor zijn eigen doel", en ook dat is waar voor de Mol.

Opdracht 1 - Mensen verzamelen in de Metro

Niet voor het eerst start de allereerste opdracht van Wie is de Mol met het openbaar vervoer, ditmaal de metro.
We zien direct Klaas op het perron staan te wachten en hij krijgt in plaats van de 1e opdracht de mogelijkheid een speciale opdracht te doen. De rest van de opdracht zien we hem niet meer. De Mol duikt direct onder, waardoor de overige kandidaten hem niet te zien krijgen. Ook als kijker zien we hierdoor lange tijd niets van hem. Hij valt zo absoluut niet op en maakt de kijker dus absoluut niet wijzer dan hij is.
Noot: Klaas stapt in treinstel 1285, terwijl de rest instapt in treinstel 1272

Aan het eind van de opdracht komt Klaas weer tevoorschijn, hij heeft een keuze voorgelegd gekregen en hij gokt? goed. € 1000 in de pot. Maar ja, was een van de aanwijzingen in het begin van de aflevering niet dat de Mol de kandidaten ook op een dwaalspoor kan brengen? En dat er in 25 verschillende opdrachten echt nog wel de kans zou komen om geld kwijt te raken?
De uitgelezen mogelijkheid dus om de kandidaten niet wijzer te maken dan ze zijn en sympathie te winnen.

Opdracht 2 - De Topito op de zandvlakte

In de korte leader richting deze opdracht verschijnen in 1 seconde tijd, 4 cijfers achtereenvolgens in beeld: 2 - 5 - 7 - 10. Geen idee of dit iets kan betekenen. Maar in Wie is de Mol zijn cijfers regelmatig een verwijzing naar iets.

De opdracht zelf wordt uitgelegd, kortgezegd: De topito moet verplaatst worden en afhankelijk waar deze uiteindelijk terecht komt worden kandidaten vrij gepleit van 'het scherm' bij de eliminatie en is er eventueel geld te verdienen.
De naambordjes zijn eerst nog zichtbaar te zien in het mandje. Klaas, in het midden, min of meer achter de andere kandidaten. En terwijl we naar de naambordjes kijken zegt Taeke: "wie in het midden zit, zou in principe veilig moeten zijn", en de Mol is altijd veilig.

Tijdens de opdracht roept er een vrouwelijke kandidaat (weet niet zeker wie) "Klaas trekt niet". En dat is ook in diverse shots goed te zien. Hij hangt meestal aan het eind van een touw, in een semi actieve houding. Ook is hij daardoor weer regelmatig achter de rug van alle andere kandidaten. Als Klaas wat lijkt te doen, zoals de topito uitgraven, veegt hij slechts een beetje zand opzij, niet bepaald vele kilo's om vaart te maken.
Slechts 1 moment komt hij echt in actie, aan het einde van de opdracht als de Topito nog in een geldvak is. Hij tilt met andere kandidaten de Topito los uit het zand, zodat deze nog even wat vooruit getrokken kan worden.

Het penningmeesterschap

Vast onderdeel in ieder seizoen is ook de oeverloze discussies over wie het geld beheert. Ook dit keer weer. En wat schetst onze verbazing: Klaas krijgt opeens het penningmeesterschap.
"Ik had eigenlijk helemaal niet de ambitie om penningmeester te worden" geeft hij in z'n toelichting aan. Logisch ook, een Mol wil geen geld in de kas, dus waarom zou je penningmeester willen zijn van een lege kas? Om er vrijwel direct aan toe te voegen: "Nou ja, misschien is het wel lekker en komt er een moment dat ik het geld goed kan gebruiken". Volkomen logische redenatie voor een Mol!

De Test en eliminatie

De test is op zichzelf vaak niet spannend om naar te kijken. De vragen en antwoorden worden vrij willekeurig getoond en zonder de wetenschap wie de Mol is, kun je er ook zeker geen conclusies uit halen. De locatie waar de test plaats vind kan echter wel hints bevatten. Dit keer voor een boot Fruko. Fruko is een zuid Amerikaanse Salsa groep. Muziek dus, een Radio DJ kan niet zonder. 
Hoewel Klaas niet de enige radiomaker is, is dit toeval niet uit te sluiten.
Nadat Annemieke als antwoord op de vraag "Wie is de Mol?" Klaas heeft gegeven, komt Klaas aan de beurt, als je nog twijfelt of hij de Mol is....

Bij de eliminatie zit Klaas, uiteraard, weer op de achterste rij in het midden. Hij krijgt zijn scherm te zien, groen. Hij oogt niet gespannen, eerder gespeeld gespannen.

Moltalk

Na iedere aflevering volgt het programma "Moltalk" waarin o.a. ex-kandidaten en ex-Mollen mee filosoferen over mogelijke Mollen van dit seizoen.
Normaliter psychologie en logica van het laagste niveau, maar ditmaal een zeer opvallende scene.

Suzanne verspreekt zich en is er zichtbaar van geschrokken. Ze zegt ook dat ze niet heeft gesproken met de Mol van dit seizoen, terwijl in aflevering 2 in ieder geval blijkt dat ze heeft meegewerkt aan dit seizoen. Uitsluiten dat ze Klaas niet heeft gesproken doe ik dan ook zeker niet.

Aflevering 2 - "Het laatste woord letterlijk"

Ook na de leader van deze aflevering staat Klaas in de achterste rij in het midden op de groepsfoto.
De titel zal later in het programma uitermate duidelijk naar voren komen.

Opdracht 3 - Zout

Ook bij de uitleg van deze opdracht staat Klaas weer middenin de achterste rij.

De opdracht zelf begint Klaas direct goed, vanuit Mol oogpunt. Hij schept zeezout in de kar. Maar wordt door Airen aangesproken dat hij niet vanaf de bult mag scheppen, maar vanuit het water moet scheppen. Eerste tijdsverspilling is een feit.
In de shots die volgen zien we Klaas vooral veel praten, zijn schop stil houden, of zout scheppen waarbij opvallend weinig zout zichtbaar is op zijn schep.
Op een gegeven moment heeft Rop een kar nodig voor mineraalzout. De kar met strooizout staat echter in de weg. Maar nog voordat Taeke en Marjolein uitgesproken zijn, stapt Klaas er tussen en duwt de kar met strooizout richting Rop. Wederom een actie van de Mol.

Opdracht 4 - De trap

De opdracht is om de mensen die op de trap zitten, nadat ze weg zijn gegaan, terug te zetten op de juiste plek op de trap.
Nog voordat iemand iets heeft kunnen zeggen, zegt Klaas: "Per blokje?". Het valt bijna niet op, direct erna wordt Remy gemonteerd die uitleg geeft dat het handig is om het in vakken in te delen. Missie van de Mol geslaagd, sturing geven, terwijl lijkt alsof een ander met het idee kwam.
Klaas doet zijn vak overigens verdacht goed. Slechts 1 van de drie rijen wordt uiteindelijk ook afgekeurd. Maar wat ook opvalt is dat hij erg snel klaar is, als eerste. Hij kan zich dus lekker gaan bemoeien met andere kandidaten. Als TV-kijker valt niet goed op of kandidaten goed zitten of niet, dus ook niet wat exact de invloed is van Klaas. Uiteindelijk wordt echter de helft goed gerekend, maar zoals Taeke al voor rekent zo'n 30% van het eindbedrag wordt maar gehaald.

De opdracht eindigt met muziek en dans. Wederom een verwijzing naar de radio?

Opdracht 5 - Het Klooster - De 5 ex-Mollen

Deze opdracht legt alles bloot van dit seizoen.
In de brief staat: "In een eeuwenoud klooster is vanavond een bijeenkomst van een geheim genootschap."
Als Klaas, samen met Cecile, naar binnen gaat is het spel op de wagen:
Achtereenvolgens komen 5 mollen in beeld met de volgende teksten:
Margriet tegen Cecile: "Neem mijn advies ter harte en je zult zien dat de finale binnen bereik is. Het hang af van je eigen oordeel" (Goed advies, de Mol loopt binnen haar bereik, als ze dat door heeft, haalt ze met gemak de finale)
Kees tegen Klaas: "En een laatste tip: Let goed op je Molboek"
Suzanne tegen Cecile: "Het spel is je legenda"
Dennis tegen Klaas: "Wat zou jij doen als Mol? De Mol doet meestal het tegenovergestelde van wat jij denkt. Denk dus contra!" (Klaas is de Mol, dus de vraag Wat zou jij doen als Mol is retorisch. En terwijl "Denk dus contra" wordt gezegd, kijkt Klaas naar Cecille. Als je contra denkt, kijk je naar Klaas!)
Suzanne tegen Cecile: "Het spel veranderd achter je rug, kijk om je heen, focus!" (Als Cecille om zich heen zou kijken ziet ze de Mol!)

En nu de slagroom op het ijs. Pak de laatste woorden van de vijf ex-Mollen en kijk naar de laatste letters:
MolboeK
OordeeL
LegenA
ContrA
FocuS

=> Klaas

Als laatste shot voordat de volgende kandidaten naar binnen mogen, een vogel die het klooster uit vliegt: De Mol is gevolgen.

Art vat de opdracht daarna samen: "Vijf mollen hebben hun uiterste best gedaan de kandidaten de juiste richting op te wijzen. Dit spel veranderd niet voor je ogen, maar achter je rug. Of de kandidaten echt door hebben wat dat betekent?"

De volgende ochtend hebben de kandidaten het uiteraard over de avond ervoor.
Uiteindelijk vat Remy alles samen: "Ik denk dat we met zijn allen hetzelfde hebben gezien, vooral veel cryptische omschrijvingen ....  Maar ze gaan natuurlijk niet zeggen van de Mol is eh Klaas"
Elly zegt: "Nou nu heb je iets verklapt". Waarop Klaas reageert: "Verdorie: Hele spel naar de haaien."



We wachten zonder spanning af op aflevering 3. Meer hints en tips zullen volgen, maar niet eerder was in zo'n vroeg stadium van het seizoen al duidelijk wie de Mol is. De enige spanning nu is nog: Wie halen de finale en wie wint Wie is de Mol?.