De verwoestende kracht van AH

De kleintjes

Wat ooit begon als een kruidenierswinkeltje in Zaandam is in vele decennia omgetoverd tot een internationaal imperium in handen van aandeelhouders. De supermarktketen die zegt op de kleintjes te letten, let echter niet op hoe ze de aarde achterlaten aan onze kleintjes, onze kinderen.
 
De historie van Albert Heijn is rijk, het is onderdeel van de geschiedenis van Nederland kun je wel stellen. De supermarktketen die vernieuwingen bracht zoals de zelfservice winkel, de streepjescode en thuisbezorgen vanboodschappen. Het is ook een keten met een enorm marktaandeel. Meer dan 1 van de drie boodschappen worden bij Albert Heijn gedaan. Vlak voor Kerst, de periode staat alweer voor de deur, lopen 3 miljoen klanten per dag een AH filiaal binnen. En dat zijn er een veel, nagenoeg 1000.

Macht

Ter vergelijking, de grootste concurrent, Jumbo, heeft er ruim 550. Aldi ruim 500 en Lidl 400. Inkopers van Albert Heijn weten wat hun positie is in de markt en deinzen er ook niet voor terug om dit te gebruiken. Zo begon de supermarktoorlog ruim 10 jaar geleden. Fabrikanten werden geweigerd te leveren aan het concern, tenzij de inkoopprijs omlaag ging. En vrijwel geen enkele producent had voldoende macht om hier tegenin te gaan. Immers 40% van hun omzet stond daarmee op het spel. En nu Ahold is uitgebreid met Delhaize, is dit spel opnieuw op de wagen. Zelfs met terugwerkende kracht wil Ahold voordeel zien van hun grootte. De leveranciers zitten wederom in de hoek waar de klappen vallen. De aandeelhouders zullen in 2017 hun handje weer ophouden als de dividend wordt uitgekeerd.

Dit is niet het enige spel wat AH zo sluw speelt.
 

Marges

Shared Warehousing, of National Category Centers zoals ze het nu noemen. Leveranciers stallen hun producten in het magazijn van Albert Heijn, betalen hiervoor opslag maar de producten blijven eigendom van de producent. Pas als Albert Heijn een doos naar de winkel aflevert, wordt het eigendom van Albert Heijn en ontvangt de producent, na de reguliere (lange) betalingstermijn, hun geld. Risico van de opslag, kosten van de opslag, financiering van dit alles, alles op conto van de producent. Albert Heijn bespaard opslagkosten, risico's en ziet de marge nog verder toenemen. Ook hier is de aandeelhouder de winnaar. De verliezers zijn de ontbijtkoek bakker, de macaroni fabrikant, de appel plukker en de melkveehouder.

Klantenkennis

Gaat het verhaal nog verder? Ja: Klantenbinding. De bonuskaart heeft in al die jaren Albert Heijn zoveel informatie gegeven van hun consumenten, dat ze exact weten welke producten ze in de aanbieding moeten doen om de klant binnen te halen, om vervolgens met 10 andere producten dusdanig veel omzet en marge te creëren dat het ene voordeeltje dubbel en dwars terug wordt verdiend. En dat is op de website van Albert Heijn niet anders. Deze zal stap voor stap verder klantspecifiek worden, zodat jij een dubbeltje meer betaald voor de koffie dan je buurman, omdat je buurman normaliter nooit koffie koopt. En als jij voor het eerst zoekt op chocoladerepen, zal de sortering anders zijn, dan wanneer je al een paar keer chocoladerepen hebt gekocht. De consument wordt gemanipuleerd waar hij bij zit of staat. 

Bezorgd?

En dan heb je je kratten nog niet eens in huis. Ze moeten ook nog worden bezorgd. Waar je zelf het mooiste kropje sla uitzoekt, zul je thuis niet weten of je het mooiste kropje hebt gekregen. Terug gaan met producten waar een deukje in zit doe je ook minder makkelijk, in de winkel had je 'm wel laten staan. Allemaal winst voor AH. Verlies is minder, diefstal is minder. Het maakt het allemaal makkelijker om bezorgen gratis aan te bieden. De drempel van 50 euro is alleen maar om ervoor te zorgen dat je mogelijk nog net iets meer uitgeeft dan je van plan was. En wie zijn hier de dupe van? De consumenten, maar ook het milieu.

Een huishouden woont gemiddeld 900 meter van een supermarkt af. Gemiddeld doet een huishouden 2 a 3x per week boodschappen, waarvan gemiddeld 1x per week met de auto. Inmiddels wordt 8% van de boodschappen bezorgd. Die komen niet uit de supermarkt, maar vanuit 1 van de 5 verpakkingscentra van AH, veel verder van je huis vandaan. Deze bezorgvrachtwagentjes, diesels, rijden momenteel ongeveer 1 op 9,5. De afstand per boodschap is daarmee 3 tot 4x belastender voor het milieu dan dat de boodschappen voorheen waren. Komt nog bij dat de boodschappenauto's extra voertuigen op de weg zijn en vooral rondom en tijdens de spits de meeste afleveringen doen. 

Milieu als marketing

Milieubewust is AH sowieso niet. Alles is geënt op kostenreductie en omzetgroei en dus margevergroting. Milieu is een marketing apparaat. Kaas verkoopt nu eenmaal beter met een mooi grazende koe in de wei op de verpakking, ook al staan koeien meer dan 90% van hun leven in een stal.
En commercials met groenten die rechtstreeks van het zonovergoten land komen zien er erg natuurlijk uit, maar ze laten natuurlijk niet de CO2 en water verslindende schoonmaak/versnijd- en verpakkingsindustrie van deze groenten zien. Nee, want aan de kant en klare gemaksproducten wordt nog meer aan verdiend. Nee, milieu staat nooit op de agenda, hooguit als gevolg als iets kostenreductie oplevert. 

Supermarkten met zonnepanelen, DC's met BREAAM certificering, bezorgauto's die op stroom rijden, vrachtwagens die op LNG rijden, allemaal prachtig en goed voor het milieu, maar voorlopig zien we dat alleen maar bij concurrenten. Oja, koop aandelen Ahold, de marges zijn ook dit jaar weer toegenomen. Wil je ook wat voor het milieu doen? Koop voor je gevoel nog wat aandelen van een energiemaatschappij erbij. 

Of dat werkelijk iets oplevert voor het milieu? Daarover later.